One

Hoe kijken bedrijven in de praktijk naar cloud computing? Wat zijn hun drijfveren om in het verhaal (niet) mee te stappen? One nam de proef op de som. Zes organisaties debatteerden over hun visie op cloud computing en hun eerste ervaringen in dat domein.

In de ICT-wereld is cloud computing hét onderwerp van de dag. Cloud computing is het architectuurconcept achter allerlei diensten, volgens het principe van Software-as-a-Service. In de praktijk is het toepassingsgebied veel breder: het concept is toepasbaar op infrastructuur, applicaties en data. Cloud computing wijzigt de rol van CIO’s: zij moeten zich minder gaan bezighouden met infrastructuur, maar zullen meer tijd moeten besteden aan onderhandelingen over het beheer van SLA’s. Hoe staat het met cloud computing in onze bedrijven?

Dienstverlening staat voorop

“Eind jaren negentig zijn we al begonnen met servervirtualisatie”, zegt Frans Van de Ven, IT-manager bij DHL. “We brachten de servers uit de verschillende landen in één datacenter samen. Cloud computing gaat nog een stap verder.” Een efficiëntere organisatie van IT - bij voorkeur met een hoge kwaliteit en tegen een interessante prijs - is het uitgangspunt. “Wij zien het als onze taak diensten te leveren die de business nodig heeft”, stelt Geert Beyen, IT Operations Manager bij Kluwer. “Hoe we dat concreet organiseren, is voor die business niet van belang. We gebruiken een mix van private en publieke clouds.” Bij de federale overheid ziet het landschap er helemaal anders uit. Elke overheidsdienst heeft er een eigen IT-strategie, met een eigen infrastructuur. “De vraag is of een IT-afdeling alle diensten zelf moet aanbieden”, aldus Frank De Saer, CIO van de FOD Economie. “Moeten we zelf in infrastructuur investeren? De CIO van een overheidsdienst moet zich in de eerste plaats op business en innovatie richten. De dienstverlening aan burgers en bedrijven, daar draait het uiteindelijk allemaal om.”

SLA’s zijn belangrijk

In één beweging van een decentrale omgeving naar de cloud overstappen, lijkt een brug te ver. “Je kunt de voordelen van cloud computing niet correct inschatten wanneer je de vergelijking met de werking van een eigen datacenter niet kunt maken”, vindt Hans Denijs, IT-manager bij VPK. “Daarom hebben we vrij recent een eigen datacenter gebouwd. Daarin hebben we de infrastructuur uit de verschillende landen samengebracht. We merkten dat de lokale afdelingen toch iets meer moeite hadden om ook de bedrijfskritische applicaties naar het datacenter over te brengen.” Bij incidenten heeft de lokale businessafdeling graag ter plaatse een aanspreekpunt. Wanneer alles zich in een ver datacenter bevindt of bijna helemaal ontastbaar in de cloud zit, kan dat natuurlijk niet… Daarom zijn SLA’s zo belangrijk. “Eigenlijk is dat net een argument vóór de cloud”, zegt Jean-Marie Van Cutsem, IT Operations Manager bij Isabel. “Het netwerk en de communicatie bepalen het succes van dat model. Dan kun je als bedrijf maar beter voor een partner kiezen waarop je kunt vertrouwen.”

Bandbreedte is bepalend

Het hele idee van cloud computing staat of valt inderdaad met de capaciteit en de beschikbaarheid van het netwerk. “De verdere evolutie van cloud computing leidt naar een situatie waarbij de bandbreedte van het netwerk alles bepaalt”, aldus Filip Tersago, Unit Manager bij Belgacom EBU. “In principe zal een bedrijf ook niets anders meer nodig hebben dan die bandbreedte.” Wanneer al de rest van de IT-omgeving zich dan in de cloud bevindt, benadert het concept stilaan de status van utility. “We gaan inderdaad die richting uit”, vindt Joeri Swennen, Unit Manager bij Belgacom EBU. “We merken dat vandaag al in de reacties die cloud computing uitlokt. Steeds meer van die reacties gaan niet meer over de infrastructurele kant van de zaak, maar heel concreet over SLA’s tegen een faire prijs en met een hoge mate van flexibiliteit.”

Gemengde oplossing

Dat cloud computing net nu almaar meer aandacht krijgt, lijkt geen toeval. “Het is duidelijk dat de economische crisis de aanvaarding van cloud computing versnelt”, zegt Tommy Van Roye, IT-manager bij Picanol. “Op zich is het idee helemaal niet nieuw. Voor mij gaat het om een nieuwe vorm van outsourcing.” Dat IT op termijn tot een echte utility uitgroeit, gelooft hij niet. “Er zullen altijd services intern blijven, gewoon omdat ze te bedrijfskritisch zijn.” Ook bij Isabel is de verwachting dat een hybride model zal overblijven. “Het is makkelijker om een dienst dan om hardware te kopen”, vindt Jean-Marie Van Cutsem. “Voor twee van onze vijf datacenters hanteren we een ‘managed services’-model. Wanneer we straks onze ‘fat client’-toepassing voor bedrijven en banken migreren naar een webapplicatie, zal dat van het datacenter meer performantie en flexibiliteit vragen. Alleen is het vooraf niet makkelijk in te schatten wat er precies zal gebeuren. Dat we met managed datacenter services werken, heeft het voordeel dat we voor die migratie nu niet nodeloos veel extra capaciteit moeten kopen, wat met een eigen datacenter wel het geval was geweest.” Wellicht komen de meeste organisaties na verloop van tijd inderdaad bij een gemengde oplossing uit. “Een stuk verhuist naar de cloud, andere diensten verlopen via managed services, nog andere blijven in eigen beheer”, zegt Geert Beyen. “Het zal telkens een afweging zijn van behoefte, prijs, kwaliteit en beschikbare expertise.”

IT-manager wordt gatekeeper

Naarmate meer infrastructuur, applicaties en data in de cloud verdwijnen, wijzigt de rol van de IT-manager. “Een stuk van de operationele zorgen valt weg”, aldus Hans Denijs. “De IT-manager krijgt meer ruimte om na te denken over de strategie. Hij wordt een nieuwe gatekeeper voor de introductie van nieuwe technologie.” Tegelijk valt de eigen afhankelijkheid van expertise weg. Wanneer een infrastructuurexpert het bedrijf verliet, leidde dat vroeger tot grote problemen. In de cloud speelt dat niet meer mee. De expertise ligt volledig bij de partner. Wat dan met de rol van IT als differentiator? Neemt die niet af, wanneer bedrijven via cloud computing dezelfde diensten betrekken bij dezelfde partners? “Zoiets is moeilijk te voorspellen”, zegt Tommy Van Roye. “Gaan we meer weefgetouwen verkopen wanneer we onze IT via cloud computing organiseren? Dat is praktisch niet te becijferen. Het voordeel schuilt vooral in de extra flexibiliteit. Daarvan moet de impact tot op het operationele niveau zichtbaar zijn. Op die manier kun je wel stellen dat de IT-kosten per weefgetouw dalen.”

Betere ondersteuning

“Toch lijkt het mij niet verstandig om cloud computing puur op de kosten af te rekenen”, stelt Frank De Saer. “Beschikbaarheid en kwaliteit zijn ook belangrijk. Bij de overheid is het vaak niet eenvoudig om bij bepaalde diensten voor de burger - bijvoorbeeld webapplicaties - dag en nacht ondersteuning te garanderen. Voor ons zou een belangrijke waarde van cloud computing zich net daar kunnen bevinden.” Betere ondersteuning van de eindgebruiker laat zich makkelijker organiseren via cloud computing. Frans Van de Ven: “In een internationale omgeving kun je dat dan makkelijker centraal organiseren, met hetzelfde kwaliteitsniveau voor het hele bedrijf.” Ook integratie is een kernpunt bij cloud computing, zeker bij de overheid. “Lokale customisatie van toepassingen kan dan makkelijk via de cloud”, stelt John Myklebust, Director Datacenter Services bij Belgacom EBU. “De toegevoegde waarde zou dan kunnen schuilen in een ecosysteem van expertise dat het mogelijk maakt verschillende overheidsdiensten met elkaar te linken, via de cloud.”

De juiste partner

Naarmate cloud computing meer ingang vindt, wint de rol van de partner aan belang. Partners hebben een belangrijke verantwoordelijkheid. Ze moeten flexibel zijn, kwaliteit leveren en een goede prijs aanrekenen. “Het lijkt me logisch dat een partner tegelijk telecomoperator en IT-provider is”, vindt Hans Denijs. “Connectiviteit en dienstverlening zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Toch doen we er misschien niet verkeerd aan om nu al na te denken over congestie. Als iedereen op hetzelfde moment naar Brussel gaat werken, dan ontstaan er files. Wat als straks steeds meer van onze IT-activiteiten over het netwerk naar het datacenter van de partner moeten?”